Koronawirus a zobowiązania umowne

W świetle ostatnich zdarzeń w Polsce i na świecie warto pamiętać, że prawo zawiera pewne regulacje dotyczące umów, które mogą znaleźć zastosowanie w sytuacjach nadzwyczajnych, gdy strony umów nie mogą realizować swoich obowiązków z przyczyn od nich niezależnych, bądź ich realizacja jest utrudniona.

 

Warto mieć na uwadze przede wszystkim:

 

1) Stan siły wyższej

 

Siła wyższa – rozumiana zwykle jako zdarzenia zewnętrzne, niezależne od stron, niemożliwe do przewidzenia oraz zapobieżenia przez strony – wyłącza odpowiedzialność dłużnika za niewykonanie zobowiązania. Stan siły wyższej, który uniemożliwił (zwykle czasowo) realizację obowiązków dłużnika, zwalnia go z odpowiedzialności nawet wówczas, gdy umowa milczy na ten temat.

 

W umowach pojawiają się jednak często klauzule siły wyższej, które doprecyzowują to pojęcie, jak również wprowadzają pewne procedury postępowania wiążące strony, na przykład określając termin i formę zawiadomienia kontrahenta o sile wyższej, wprowadzając wymogi dotyczące wykazywania stanu siły wyższej i jej wpływu na realizację zobowiązania przez dłużnika.

 

Dlatego warto obecnie zapoznać się w postanowieniami zawartych już umów, aby zweryfikować, czy zawierają one klauzule siły wyższej i o jakiej treści.

 

2. Klauzula rebus sic stantibus

 

W dalszej perspektywie, zwłaszcza przy umowach kreujących zobowiązania trwałe (najem lokali, stałe świadczenie usług), bądź takich, które przewidują świadczenie w późniejszym terminie, warto rozważyć możliwość sądowej zmiany treści zobowiązania.

 

Zgodnie z kodeksem cywilnym (art. 3571 KC): jeżeli z powodu nadzwyczajnej zmiany stosunków spełnienie świadczenia byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami albo groziłoby jednej ze stron rażącą stratą, czego strony nie przewidywały przy zawarciu umowy, sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, oznaczyć sposób wykonania zobowiązania, wysokość świadczenia lub nawet orzec o rozwiązaniu umowy. Rozwiązując umowę sąd może w miarę potrzeby orzec o rozliczeniach stron, kierując się zasadami określonymi w zdaniu poprzedzającym.

 

Co istotne, z tej regulacji, zwanej klauzulą rebus sic stantibus, mogą korzystać również przedsiębiorcy.

 

Również w tym zakresie warto zweryfikować umowy, aby sprawdzić, czy nie zawierają one klauzul adaptacyjnych, określających procedury na wypadek zaistnienia zmiany okoliczności wpływającej na realizację zobowiązania.

 

 

Wskazane wyżej mechanizmy prawne to jedynie przykład rozwiązań, które mogą znaleźć zastosowanie. Każdorazowo należy przeanalizować konkretny przypadek, aby znaleźć rozwiązanie prawne pozwalające na ograniczenie strat.

 

 

Jeżeli są Państwo zainteresowani uzyskaniem szczegółowych informacji prosimy o kontakt z dr Ewą Wójtowicz – adwokat@keller.pl, tel. + 48 71 781 84 70.

 

Powyższe materiały mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Jeżeli są Państwo zainteresowani uzyskaniem szerszych informacji, prosimy o kontakt z Kancelarią.

 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

^