Nowy Kodeks pracy – początek rewolucji?

Od początku marca obowiązuje ustawa o ograniczeniu handlu w niedzielę, tymczasem to nie koniec zmian w prawie, które budzą ogromne emocje. Planowane są bowiem zmiany w Kodeksie pracy. Komisja Kodyfikacyjna Prawa Pracy w dniu 14 marca 2018 r. podjęła uchwałę o przyjęciu dwóch projektów: Kodeksu pracy i Kodeksu zbiorowego prawa pracy. Zaznaczono przy tym, że ww. projekty nie są projektami ustaw, a propozycjami ekspertów prawa pracy. Komisja nie upubliczniła wyników swoich prac.

 

Ze względu na brak publikacji projektu, a także pojawiające się w ciągu ostatnich kilku tygodni różnego rodzaju informacje dotyczące zakresu zmian, poniżej przedstawiamy podstawowe z planowanych zmian.

 

Praca zarobkowa będzie mogła być wykonywana jedynie w ramach stosunku pracy, samozatrudnienia lub umowy cywilnoprawnej – ta ostatnia może być stosowana na stałe tylko w stosunku do specjalistów oraz kadry menedżerskiej i tylko w razie ustalenia wynagrodzenia na poziomie co najmniej 5-krotności stawki minimalnej – pozostałe osoby będą mogły korzystać z tej formy zatrudnienia jedynie przez maksymalnie 32 godz. miesięcznie.

 

Umowę o pracę będzie można natomiast zawierać: na okres próbny (który mógłby wynosić do pół roku), na czas nieokreślony, na czas określony (którą będzie można zawrzeć we wskazanych w k.p. przypadkach, np. na zastępstwo lub w razie niepewności firmy co do zapotrzebowania na pracę i tylko na maksymalnie 18 miesięcy), na czas wykonywania pracy dorywczej, na czas wykonywania pracy sezonowej (te formy zatrudnienia mają zapewniać pracownikom część przywilejów, które dają umowy zawierane na czas określony) oraz na czas wykonywania pracy na podstawie nieetatowej umowy o pracę (która przewidywałaby wykonywanie pracy tylko na wezwanie firmy, w wymiarze maksymalnie 20 godz. tygodniowo i dotyczyłaby tylko studentów do 26. roku życia i osób powyżej 60. roku życia).

 

Poniżej przedstawiamy inne wybrane rozwiązania zawarte w projektach:

 

  • samozatrudnieni zależni od jednego kontrahenta zyskają m.in. elementarną ochronę stabilności zatrudnienia, ograniczenie czasu świadczenia usług oraz okresy niewykonywania usług z zachowaniem prawa do wynagrodzenia;
  • wątpliwości dotyczące ustalenia, czy praca jest wykonywana w formie zatrudnienia czy samozatrudnienia, sąd ma rozstrzygać na korzyść zatrudnienia. Pracodawca zaprzeczający istnieniu stosunku pracy ma obowiązek przeprowadzenia dowodu, że praca nie jest wykonywana pod jego kierownictwem;
  • wypowiedzenie umowy na czas określony będzie trzeba uzasadnić;
  • procedura wypowiadania umów i ich rozwiązywania bez wypowiedzenia ma obejmować wysłuchanie pracownika w obecności świadka co najmniej 3 dni przed planowanym rozwiązaniem umowy z pracownikiem (ale tylko w przypadku firm zatrudniających co najmniej 10 pracowników, powyższa procedura nie znajdzie zastosowania dla wypowiedzeń z przyczyn niedotyczących pracowników);
  • pracodawca zatrudniający do 10 pracowników będzie mógł zwolnić się od konieczności uzasadniania wypowiedzeń, jeśli wypłaci odprawę w wysokości zależnej od stażu pracy;
  • możliwość rozwiązania umów o pracę z kobietami w ciąży pracującymi na podstawie umowy na zastępstwo lub zatrudnionych w firmie zatrudniającej do 10 osób;
  • pracodawca przed zwolnieniem pracownika z powodu likwidacji stanowiska pracy będzie musiał znaleźć mu nowe stanowisko w tej samej firmie, które ma odpowiadać kwalifikacjom i umiejętnościom pracownika i nie stanowić degradacji;
  • od momentu zawiadomienia pracownika o zamiarze wypowiedzenia zwolnienie lekarskie ma nie chronić przed wypowiedzeniem przez 30 dni; ma to dotyczyć również kobiet w ciąży. Aby w tym czasie mogło dojść do zwolnienia, będzie jednak potrzebna zgoda Państwowej Inspekcji Pracy.
  • wysokość odszkodowania za bezprawne lub nieuzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę ma wynieść do sześciu pensji;
  • wprowadzona ma zostać możliwość okazjonalnej pracy poza siedzibą firmy (maksymalnie jeden dzień w tygodniu) – pracodawca zostanie zwolniony w tym zakresie z obowiązku dbania o warunki pracy pracownika;
  • uregulowane zostanie zatrudnianie pracowników domowych (np. opiekunów osób starszych, opiekunów dzieci);
  • pracodawca będzie mógł przyznawać pracownikom świadczenia związane z pozostawaniem w stosunku pracy, które choć w części nie jest uzależnione od wykonywania i wyników pracy (bonus; np. za nieodchodzenie do konkurencyjnej firmy), które będą mogły mieć uznaniowy charakter i co do zasady nie będą mogły stanowić więcej niż 25 proc. wysokości wynagrodzenia za pracę wypłaconego za dany okres;
  • skrócony zostałby czas wypłacania wynagrodzenia chorobowego przez pracodawcę do 14 dni dla wszystkich pracowników;
  • pracownik będzie mógł się zobowiązać – w odrębnej umowie – do niepodejmowania jakiejkolwiek innej działalności (prowadzenia biznesu lub pozostawania w zatrudnieniu) w zamian za wypłatę dodatkowego wynagrodzenia; możliwe będą kary umowne za złamanie takich uzgodnień;
  • pracą w godzinach nadliczbowych będzie wyłącznie ta wykonywana na polecenie pracodawcy;
  • układ zbiorowy pracy może przewidywać tworzenie kont wynagrodzeń – trafiałyby na nie pieniądze za nadgodziny, a firma wypłacałaby te środki pracownikom, np. w razie zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy w związku z załamaniem popytu lub zmniejszeniem zapotrzebowania na pracę;
  • uelastyczniony ma zostać czas pracy tzw. pracowników autonomicznych, których czas pracy trudno zweryfikować;
  • osoby, które za zgodą pracodawcy poświęcają część czasu pracy na sprawy niezawodowe (np. palenie papierosów), będą mogły odrabiać ten czas po zwykłych godzinach (w formule ryczałtu) i nie będzie to uważane za pracę w godzinach nadliczbowych;
  • pracownikom ma przysługiwać 26 dni urlopu niezależnie od stażu pracy;
  • urlop udzielany ma być w terminie wskazanym przez pracownika, chyba że nie jest to możliwe, np. ze względu na organizację pracy. Wtedy pracodawca ustala urlop z co najmniej 60-dniowym uprzedzeniem (przed datą urlopu)

W tekście projektu mają występować nowe enigmatyczne pojęcia, nieznane prawu pracy, co bez wątpienia spowoduje wiele wątpliwości przy stosowaniu nowych przepisów.

 

Ministerstwo pracy rozpoczęło analizę projektów i dopiero po jej zakończeniu przedstawi swoje stanowisko w sprawie ewentualnych dalszych prac nad omawianymi propozycjami. Nie wiadomo więc, czy projekty zyskają status propozycji rządowych, kiedy trafią do konsultacji w Radzie Dialogu Społecznego i czy w ogóle zostaną upublicznione.

 

Jeżeli są Państwo zainteresowani uzyskaniem szczegółowych informacji prosimy o kontakt z Agnieszką Kwiatkowską– adwokat@keller.pl, tel. + 48 71 781 84 70.

 

Powyższe materiały mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Jeżeli są Państwo zainteresowani uzyskaniem szerszych informacji, prosimy o kontakt z Kancelarią.

 

 

 

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

^